De la punta de Medòc a la Val d'Aran en passar per Baiona, un país

Rondèu deu País

2010-03-10T21:06:00.000-08:00

Dedicàcia especiala tà un amic blogaire e bohaire qu'a deishat lo son blòg en gascon per un còp de blues, esperem per pas tròp de temps. Vam, lo Joan! La vita que contunha!

Muriel

2010-02-28T09:51:00.000-08:00

Muriel, qu'ei lo nom de la mia blonda.

Qu'ei tanben lo nom d'ua vila.

E sabetz on?

Anem, un esforcet! Que s'i passèc ua batalha....

...ua batalha on i moric lo rei deus Aragonés lo 12 de seteme de 1213.

A, vedetz, la data que'vs sona!

E òc! Muriel qu'ei lo nom de Murèth en aragonés!!!

En occitan, auré d'èster Murèl, deu latin murellu.

Abòr a Cazèras

2009-11-22T12:11:00.001-08:00

Doç aire deu men Gèrs

2009-10-19T11:50:00.000-07:00

Doç aire deu men Gèrs, e tu doça ribèra,
On mons uelhs an gitat ua ribèra de plors,
E vosauts, arberets, qui coneguetz ma bèra,
Condatz-lo mas dolors.

Petits anjos deus bòscs qui dessús ua branqueta
Per me dar lo bonjorn entonatz ua cançon,
Si vesetz per ací ma pastora Jaqueta,
Hasetz-lo la leçon.

Secretari d'amor qui sabes ma tristessa
E per m'escotar caminas lentament,
Arriu, vinha, vergèr, quan vejatz ma mestressa,
Digatz-lo mon turment.

Mon mau, despuish lo jorn que sa fàcia traïdora,
Botèc dab mon repaus ma libertat au cròc,
Tròba mens de pietat auprès de ma pastora,
Qu'auprès d'aqueth arròc.

Mès perqué se fachar de mile còps de dagas,
Que sons uelhs corroçats tiran a tot moment,
Puishque lo qui se platz a recercar las plagas
Endura justament.

La pena qui dab jo morís e ressucita,
Hè véser que mons mots son reprochats a tòrt,
Puishque jo voi morir per qui hugís ma vita,
Jo meriti la mòrt.

E si non pòdi pas parlar dab ma bergèira,
Ara que sa rigor me defen de guarir,
Lo leishi qüate vèrs dessús aquesta pèira,
Prumèr que de morir.

Adiu Jaqueta, adiu! Lo cèu, lo temps, ma pena,
Haràn benlèu qu'un jorn cambiaràs d'umor,
Quan veses Dorimon renéisher de sa cena,
Com un fenix d'amor.

Gerard Bedoth (Auch, 1617-1692). Tirat de "Lou Parterre Gascoun coumpouzat de quouate carreus" (Bordèu, 1642; 2ed Tolosa , 1647)

Tà Carcassona, i anar o pas?

2009-10-12T21:20:00.000-07:00

Qu'ei ua question de hons. D'un costat, èi pas tròp enveja de manifestar dab monde qui pòrtan lo drapèu imperialista de Tolosa. De l'aute, l'interés generau qu'ei de dehéner las lengas d'òc amassa. Alavetz sai pas.

Lo gascon n'ei pas un dialècte occitan, qu'ei ua lenga.

2009-03-15T23:00:00.000-07:00

Me demandi plan quin interés los qui son d'expression gascona i pòden trobar en tot considerar lo gascon coma dialècte occitan. A jo que'm sembla qu'ei coma balhar au gascon un passapòrt tà la tomba. Ja vedem que la plaça autrejada au gascon dens lo setmanari occitan "la setmana", escriut e editat en Bearn, qu'ei minima e de mei en mei petita. Lamentable.
Que lo gascon sia occitan qu'ei discutible. Non deu pas èster tant evident; senon, n'aurén pas besonh de precisar tostemp: Occitan Gascon en lòc de Gascon solet. Que'm sembla gascon escriut atau b'ei tan clar, non?

Tè, e n'i auré de causas de díser suu traductor automatic d'"occitan". En realitat, aqueth occitan deu traductor qu'ei de lengadocian. Que't volerén enqüèra véner lo lengadocian coma occitan estandard!!! Bon, qu'ac pòden se vòlen, me regarda pas , mès en tot cas, n'ei pas briga lo men occitan.

N'i ei pas escriut occitan non-gascon suu traductor automatic, mès plan sonque occitan, e punt. E aqueth occitan qu'ei en realitat de lengadocian. Tot lo mond qu'ei d'acòrd suu hèit que lo gascon n'ei pas un dialècte deu lengadocian, vertat? Alavetz, se l'occitan estandard ei lengadocian, lo gascon non pòt pas èster un dialècte occitan. C.Q.C.D.

Lo gascon qu'ei per la lenga d'òc çò qui lo francés ei per la lenga d'oil. Ua lenga e pro.
La lenga deus país catalans qu'ei lo catalan, la deus país gascons qu'a d'èster lo gascon.

Que soi tornat

2009-03-08T00:19:00.000-08:00

Gèr, lo Peiroton que m'aperèc e que'm digóc: qu'ei temps que'ns blogueje quauquarren, hilh de puta! Que'm hè hasti de véder sus la pagina deu mon blòg totes aqueres blògs gascons qui semblan mes mòrts que lo mes de deceme. Los blògs qui's moren non hèn pas víver la lenga! Poder exprimí's en lenga gascona qu'ei un privilegi que nos cau saber aprofietar e cultivar. L'ivèrn qu'ei acabat, vam! Ja ei plan l'ora de t'i tornar hicar a la tasca, ja!
Bon, lo Peiroton qu'ei lo Peiroton, eh? E tot plan considerat, eh ben, qu'a rason, plan segur. Alavetz que m'i soi tornat hicar.
Sèi pas enqüèra çò que vos contarèi, mès bon, qu'ac harèi tostemp en gascon.
Dejà, lo men blòg qu'ei passat a la plaça numero un de la lista deu Peiroton. Qu'ei un començament, lo Peiroton pòt èster content. Lo men blòg qu'ei enqüèra viu ;))

Tigres e pòrcs en familha, e gat musician

2008-11-08T05:14:00.000-08:00

Enter los tigres e los pòrcs , que i a quauqu'arren qui ne bara pas tròp plan dens aqueth monde...O meslèu son los umans qui non baran pas com cau!!!!

Believe It Or Not !!! Pig Feeding Tiger Cubs And Vice Versa - video powered by Metacafe

La deu gat musician, que'm hè gòi:

le chat pianiste - Ma-Tvideo France2
un gat que toca lo piano...E que'n sembla èster plan content!!!

Mots-clés : chat pianiste

Video de hiphoploic

Occitanista o Gasconista?

2008-10-15T06:39:00.000-07:00

Quin e podem arreconéisher se un gascon ei gasconista o occitanista?

Que i ua un tèst e que'u ves balhi.

Que'u ves cau amuishar aqueth dosadèr (o l'imatge en lo hent mei gròs, que sufeish de clicar dessús) e demandar si la soa lenga i ei.

Se la responsa qu'ei "Òc! Que la mea lenga i ei, òsca!"; qu'ei occitanista.

Se ditz: "Nani! N'i ei pas! Que volem l'etiquetatge en lenga nosta! " Alavetz, qu'ei gasconista.

Simple, non?

Poderatz constatar que m'aucupi plan de vos!!!

E doncas, vos, en quina categoria e'vs hicatz???? Jo que'm tròbi en la segonda, segur!!!!

E qu'ac ei tot per auei! A lèu!

Lo quichua e lo shuar, lengas co-oficiaus dab l'espanhòu en Equador

2008-10-08T08:00:00.000-07:00

Lo 28 de seteme passat, lo president de la republica d'Equador Rafael Correa que sometó un projècte de constitucion nava en un referendum nacionau qui a guanhat sens nat problèma. M'agradaré destacar un punt particulièr de la constitucion nava: lo quichua (varietat septentrionau deu quechua, la lenga franca de l'imperi inca) e lo shuar (lengua deus Shuars qui son de l'Amazonia) que i son inscriuts coma idiomas co-oficiaus juntament dab l'espanhòu. Tà hestejar aquò, que'vs prepausi d'espiar uas quantas videos...

Lo quechua (totas las varietats reunidas) qu'ei parlat per de cap a 10 milions de personas. N'i a 2 milions qui parlan quichua (kichwa) en Equador, sia haut o baish 1/7 de la populacion equatoriana totau. Coma dilhèu e poderatz arremarcar, lo quichua s'a incorportat mantuns mots espanhòus, coma hembrita(y) etc, compadre etc...

A Otavalo, au pè deu volcan Imbabura , la tele que difusa un programet en quichua un cop per setmana (lo dissabte), un pauc com l'emission en occitan e catalan "viure al país" de FR3 en çò nòste. Òc , que m'esmau aqueth video, pr'amor a Ibarra e a Otavalo que i èi deishat un tròç de la mea amna...

Ñanda Mañachi qu'ei un grop de musicians equatorians fòrça conegut pertot.

Ua paisana deu Chimborazo que'ns canta ua ritornèla en quichua barrejat d'espanhòu. La cançon, tradicionau, que's titola Jobaleñiita .

Los shuars que viven en Amazonia, compdan dab 80 000 personas, haut o baish. Coma nosaus, que son deu sègle 21. Mès tà i arribar, que devón resistir contra las armadas de l'Inca puish contra las deu rei d'Espanha, e uei, contra las multinacionaus deu petròli. Qu'an recebut lo supòrt deu president Correa qui a proibit l'explotacion deu petròli en territòri shuar de l'Estat equatorian.

Ua emission de la tele equatoriana:

Kunki, ua cançon shuar, tirada d'un CD venut tà deféner lor seuva amazionana contra las multinacionaus deu petròli.

Lo minitèl

2008-10-03T18:58:00.000-07:00

Uei, lo noste minitèl qu'a desapareishut. Mes exactament, la dauna qu'a decidit de se'n desbarrassar. Que'm cau plan díser que n'a pas jamés tròp servit, enqüèra mens aquests darrèrs vingt ans. Qu'èra un prèst de France-Telecom, que hè dilhèu 25 ans o mes que l'avem, serí pas mei capable de díser despuish quan. Quan la dauna, plan disciplinada, e'u tornè tà l'agencia, la dròlla, bocabadada, que la guaitè ad era dab susprèsa coma si hosse ua extra-terrèstra.

Totun que marchava enqüèra, lo minitèl !!! L'èi verificat. Nat problèma. Aumens a pas acabat a la pobèla casèra. Es dejà quauqu'arren.

Lo laberint deu faune

2008-09-15T21:22:00.000-07:00

N'avèvi pas enqüèra vist aqueth film sortit en França en 2006. L'èi trobat excellent. Qu'ei un film espanhòu, realizat per lo mexican Guillermo del Toro, dab Sergi López, Maribel Verdú, Ivana Baquero, Doug Jones, Ariadna Gil, Alex Angulo e ua còlha d'autes. Que son tots excellents! Un film fantastic de'us qui m'agrada véser. Que'u cau anar véser, se ne'u coneishetz pas!!!

Aquiu qu'avetz lo "trailer":

e un extrèit tà'vs hicar en apetís:

Aqueth film que s'a ganhat un arramat de prèmis, d'Oscars etc. Que s'ac amerita!!! M'a agradat hèra e que'u v'arrecomandi.

TOSTEMP GASCONS!!!!

2008-09-09T10:46:00.000-07:00

En Plan de Beret neishuda
Totafèt jo sò aranesa
Mès despús m'hèsqui francesa
Per qu'en França voi morir

Quan eth Pònt deth Rei travèssi
Que'n só de plan desesperada,
En véder-me destarrada
Dera mia nacion!

Mès de còp me reviscòli,
Recupèri era alegria
E me tròbi en casa mia
En sénter parlar en gascon

Quan parlar ara gent enteni,
Tot eth mèn amor les dongui,
E contenta entre eri estongui,
E les comenci a parlar:

-"Gascons de França e d'Espanha,
Visque era lengua gascona!
Mentres jo serè Garona,
Eth gascon non morirà!"

-"Eth parlar que jo vos dèishi,
Com ua pèrla, sauvatz-lo,
Com un bèth jardin, sauclatz-lo...
Non cambietz!...TOSTEMP GASCONS!"

Mossen Josèp Condò Sambeat "Era isla des diamants" En Gascon dera Val d'Aran.

Temps de vacanças

2008-08-25T21:00:00.000-07:00

Un pauc de tranquillitat, tà acabar l'estiu! A còps, n'avem plan besonh!
Tè, se hossi diputat, que proposarí ua lei tà obligar los propietaris de cans a equipar los sons companhs de quate patas de culòta-panèths en zòna urbana tà evitar que caguen suu trepader! Aquò ei ua idèa de las bonas, vertat?
A lèu!!!

Garona

2008-06-24T18:27:00.000-07:00

Dauna Garona, de Gasconha la goja,
Que’t sabèvi mei valenta,
T’as hèit cop-sèc indolenta
Tà’ns cascarejar ua doça gorgolha.

Qu’arresoa, en tas arribas pradèras,
Lo ton gaujós devis glebut,
A vegadas interromput
Per lo carilhon campanèr de Casèras.

Ditz, alavetz, quinas novèlas e’m pòrtas,
D’amont, deu bèth pais d’Aran ?
Seran eths los qui’ns balharan
paraulas de las bèras e las hòrtas ?

Qu’èi saunejat d’ua plaça regalada,
Breçada de bèths mots gascons,
Tostemp la lenga deus aujons
Qu’i tindaré ben clara e ahialada!

Son mòts de nòste qui lançam de cap tau cèu.
Que ns'ac cau tornar hèr soent,
Au despieit d’aqueth maishant vent
Qui los voleré hèr charòc shens cap de relhèu.

Que son vivas las nòstas paraulas, güèra !
Lo nòste cant continua
L’espèr no’ns vad mei teuna,
Qu’èm tostem vius e qu’i èm tots enqüèra !

Que son vius los nòstes vers que semiam,
Que los avem plan adornats
Dab mots de nòste ordonats,
E dinc a la fin deus sègles que los miam !

Mès au lòc de lanças ponchudas, armen-nos de plumas agudas...

2008-06-22T18:25:00.000-07:00

A còps, que i a de tèxtes qui cau léger e tornar léger...De Pèir de Garròs, aqueth, per exemple...

Puish doncas que plasut vos a
Ritmes en Gascon compausar,
De mi vos n'èratz pas estat
En vaganau solicitat
A préner la causa damnada
De nòsta lenga mespresada:
Damnada la podetz enténer,
Si degun no la vòu dehéner:
Cadun la lèisha e desempara,
Tot lo mond l'apèra barbara,
E qu'es causa mes planhedera,
Nosauts medish nos trufam d'era.
O praube lïatge abusat,
Digne d'èster despaïsat,
Qui lèishas per ingratitud
La lenga de la noiritut
Per, quan tot seré plan condat,
Apréner un lengatge hardat;
E no hès conde de l'ajuda
Au país naturau deguda,
Aquò b'es, a plan tot pensar,
Son país mau recompensar.
Mès de ma part, jo vs'asseguri,
E religiosament vos juri,
Que jo scriurèi damb veheméncia,
No'm cararèi, n'aurèi paciéncia,
Denquia que siam tots acordats
E d'ua conspiracion bandats,
Per l'onor deu país sosténguer
E per sa dignitat manténguer:
Non pas d'espasas agusadas,
Ni lanças de sang ahamadas,
Òm sap pro que l'arnès lusent
Non es de natura plasent,
E que'u sabem plan maejar
Qui nos ven tarabustejar:
Mès au lòc de lanças ponchudas
Armen-nos de plumas agudas
Per ornar lo Gascon lengatge,
Per que òm presique d'atge en atge
La gent, la bèra parladora,
Com en armas es vencedora.